الشيخ ناصر مكارم الشيرازي
611
پيام امام امير المومنين ( ع ) ( فارسى )
مىكند . پس او نيز منشأ اختلاف نيست ! قانون و برنامه و آييننامهء آنها نيز يكى است ، كتابى كه هيچ گونه تغيير و تحريفى در آن راه نيافته و از سرچشمهء زلال وحى نشأت گرفته و در دسترس همهء آنهاست و مورد قبول همه ، و هيچ اختلاف و تضادّى در محتواى آن وجود ندارد ، چرا كه از سوى خداست . « وَ لَوْ كانَ مِنْ عِنْدِ غَيْرِ اللَّهِ لَوَجَدُوا فِيهِ اخْتِلافاً كَثِيراً » ، اگر از سوى غير خدا بود اختلاف و تضاد زيادى در آن ديده مىشد » . « 1 » پس اختلاف از ناحيهء كتاب آسمانى آنها نيست . اين سخن در واقع مقدمهاى است براى شرحى كه در فراز دوّم مىآيد و نشان مىدهد كه اختلافات از افكار نادرست خودشان برخاسته و نارساييهاى انديشههايشان سبب بروز چنين اختلافاتى شده و به تعبير ديگر اين سخن يك جواب اجمالى و سربسته براى مسألهء تصويب است كه شرح تفصيلى آن را امام ( ع ) در بحث بعد به نيكوترين بيانى روشن مىسازد . در واقع اعتقاد به تصويب و صحيح بودن آراى ضدّ و نقيض ، انحراف از اصل توحيد و گرايش به نوعى شرك است . توحيد الوهيّت ، خدا را يگانه معرّفى مىكند و توحيد نبوت ، پيامبر اولو العزم را در هر عصر يكى مىشمرد ، و توحيد شريعت ، كتاب آسمانى را يكى مىداند . پس گرايش به تعدد احكام واقعى ، كه چيزى جز شرك نيست ، تضاد روشنى با اصل توحيد دارد . نكتهها 1 - مسألهء تصويب چيست و از كجا نشأت گرفته است ؟ اين مسأله يكى از مهمترين مسائل اسلامى است كه ارتباط نزديكى با مسألهء « اجتهاد » و « رأى » و « قياس » و « استحسان » و مانند آن دارد و نيز داراى پيوند
--> ( 1 ) سورهء نساء ، آيهء 82 .